توصیه شماره ۱ مجتهد شبستری به علاقمندان فهم «مقالات قرائت نبوی از جهان»

اخیرا یکی از دوستان من ضمن سلسله گفتارهایی به تقریر آراء و افکار عده ای از اهل نظر در ایران معاصر و از جمله افکار و آراء اینجانب و «مقالات قرائت نبوی از جهان» پرداخته و آن گفتارها را در انترنت منتشر کرده است (۱).

به منظور تکمیل تقریر ایشان و خدمت به نشر هر چه صحیح تر افکار و آراء، وظیفه اخلاقی خود می‌دانم علاقمندان به فهم درست آن مقالات را از نکته مهم زیر آگاه کنم:

در تقریر آن دوست محترم از محتوای مقالات قرائت نبوی از جهان این نقص عمده وجود دارد که مآخذ و منابع فراوان و استدلال‌های متعدد که در آن مقالات پانزده گانه آورده ام و نیز تکمیل پاره ای از مطالب مقالات نخستین آن سلسله مقالات و یا ایضاح بیشتر آنها در مقالات بعدی و نیز پاسخ پاره ای از نقدهای مربوط که در همان مقالات یا نوشته های پس از آن آورده ام به کلی مغفول مانده و حق امانت داری اداء نشده است.

از آنجا که این مشکل در پاره‌ای از تقریرهای دیگر نیز پیش آمده، به علاقمندان جهت فهم درست آن مقالات توصیه می‌کنم تنها به استماع آن تقریر و یا هر تقریر دیگر از هر نویسنده و یا گوینده دیگر اکتفاء نکنند و با صرف وقت لازم همه آن مقالات را بدون کم و کاست و به اضافه سایر نوشته‌های مرتبط با آنها که بعدا به نگارش درآمده است بدون استثناء بخوانند. امیدوارم این توصیه مورد پذیرش خوانندگان قرار گیرد و صعوبت نسبی فهم آن مقالات که ناشی از پیچیدگی موضوع مقالات و مسبوق به سابقه نبودن آن است خوانندگان محترم را از دقت و کنکاش بیشتر در آن مقالات باز ندارد.

در اینجا لازم است یک نکته مهم را برای چندمین بار یادآور شوم که به این قبیل تقریرها مربوط می‌شود. در این تقریر و پاره ای از تقریرهای مشابه، مقالات قرائت نبوی از جهان گونه ای وحی شناسی الهیاتی (ایمانی و اعتقادی) به شمار آمده است و این یک خطای بزرگ است که بعضی از مقرران و ناقدان محترم را در فهم این مقالات به بیراهه کشانده است. صاحب این قلم بارها در نوشته ها و گفته های خود تصریح کرده که آن مقالات وحی شناسی نیست. محتوای آنها یک تفسیر عقلانی از کتاب قرآن است که مسلمانان آن را یک کتاب آسمانی (Himmelishe Buch) می‌دانند. بنا بر این این مقالات قرآن شناسی است و نه وحی شناسی. اگر در آنها از واژه وحی استفاده شده و به توضیح آن پرداخته شده به گواهی خود آن مقالات منظور آن معنا از وحی است که قرآن از آن سخن می‌گوید یعنی آنگونه فهم از وحی که حضرت محمد (ص) از آن سخن می‌گفته است و نه اینکه نگارنده این مقالات خواسته بگوید از نظر او معنای الهیاتی وحی چیست.

_________

نک:

www.begin.soroushdabagh.com