توصیه شماره ۲ مجتهد شبستری به علاقمندان فهم «مقالات قرائت نبوی از جهان»

برای حصول فهم از «مقالات قرائت نبوی از جهان» به دو توصیه زیر حتما توجه کنید.

۱- آن مقالات را از این «منظر» بخوانید که آنها «قرآن شناسی» هستند و نه «وحی شناسی». این دو موضوع به کلی متفاوت است، اولی یک نظر پردازی علمی ادبی است و دومی یک نظر پردازی الهیاتی. مواظب باشید این دو موضوع را با یکدیگر خلط نکنید و به طور ناخودآگاه یکی را به جای دیگری ننشانید.

۲- در آن مقالات، همه جا منظور از امکانات و محدوده‌های فهم متون، آن «فهم بین الاذهانی» است که به وسیله انسان‌ها و در جهان تاریخی ـ اجتماعی آنان اتفاق می‌افتد که فعل یا انفعال خود انسان‌ها است و از انسان آغاز می‌شود و امری انسانی است. این موضوع را با یک موضوع دیگر که عبارت است از امکانات و محدوده‌های «اِفهام‌های معجزه آسای خداوند» خلط نکنید. مسائل این دو موضوع کاملا متفاوت است، اولی آنتروپولوژیک و هرمنوتیکی است و دومیالهیاتی. مواظب باشید ناگهان به طور ناخودآگاه از قلمرو موضوع اول به قلمرو موضوع دوم نغلطید. سخن در این نیست که خداوند چگونه می تواند یک متن را از عالم غیب به انسان ها بفهماند؛ سخن در این است که یک انسان در جهان انسانی خود چگونه می تواند یک متن را که روبروی او قرار دارد بفهمد، از کجا و چگونه می تواند آغاز کند؟ (۱)

________________

(۱) در این باره بارها نوشته ام. از جمله نگاه کنید به مقاله «آن فهم که ممتنع است» و نیز مقاله «تفسیر جدید قرآن چگونه ممکن است» در همین وبسایت