دسته بندی های ارشیو: گزیده‌های از کتاب‌ها

قرائت انسانی از دین چگونه قرائتی است؟ – بخش پنجم*

به نظر شما قرائت رسمی چه نسبتی با قرائت سنّتی یا ارتدوکس از دین دارد؟ صاحبان قرائت فقاهتی-حکومتی در جامعۀ ما فکر می‌‌کنند که همان قرائت سنّتی و یا ارتدوکس را در باب سیاست و حکومت عرضه می‌کنند، ولی واقعیت این نیست. دو موضوع مهم در این زمینه وجود دارد. موضوع اول این است که قرائت ارتدوکس به جامعۀ سنّتی تعلق داشته […]

ادامه مطلب

قرائت انسانی از دین چگونه قرائتی است؟ – بخش چهارم*

شما معتقدید هم امکان انتخاب برای انسان مدرن افزایش پیدا کرده، هم تعداد معیارهای غیردینی برای انتخاب افزون شده است. به عبارت دیگر، می‌فرمایید که ما با دشواری انتخاب در جهان مدرن روبه‌روییم و به همین دلیل باید زبان حق را جایگزین زبان تکلیف کنیم. سؤال این است که از آن مقدمه، آیا نمی‌توان نتیجه‌ای عکس نتیجۀ شما گرفت؟ یعنی آیا […]

ادامه مطلب

قرائت انسانی از دین چگونه قرائتی است؟ – بخش سوم*

تکلیف گرایی درجهان قدیم ازکدام سرچشمه‌ها سیراب می‌شد؟ در جوامع سنّتی تصور بر این بود که نظام خانواده یا حکومت یک «وضع طبیعی» دارد. وظیفه و تکلیف اشخاص این بود که وضع طبیعی درست را تشخیص دهند و طبق آن عمل کنند. مثلاً اگر گفته می‌شد که در داخل خانواده زن باید از مرد اطاعت کند، این تکلیف کاملاً مفهوم […]

ادامه مطلب

قرائت انسانی از دین چگونه قرائتی است؟ – بخش دوم*

چرا در جهان جدید، سخن گفتن با زبان تکلیف، دشوار یا حتی ناممکن شده است؟ در عصر مدرنیته دامنۀ انتخاب‌های انسان بسیار گسترده شده و انتخاب جای تن دادن به تقدیر و سرنوشت را گرفته است.[۱] در عصر مدرنیته تأسیس نظامهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مستلزم یک انتخاب است؛ انتخابی از میان نظامهای متفاوت و مجموعه ارزشهای متفاوت. این انتخاب، […]

ادامه مطلب

قرائت انسانی از دین چگونه قرائتی است؟ – بخش اول*

به تازگی کتابی از شما منتشرشده است با عنوان نقدی بر قرائت رسمی از دین. در مواضع مختلف کتاب، تعاریف گوناگونی از«قرائت رسمی» ارائه شده است، لطفاً بفرمایید قرائت رسمی از اسلام دقیقاً به چه معناست؟ آیا منظور «قرائـت فقاهتی» از اسلام است یا «قرائت حکومتی» یا «قرائت فقاهتی-حکومتی»؟ در این کتاب منظور من از قرائت رسمی، قرائت فقاهتی-حکومتی است. […]

ادامه مطلب

حقوق بشرو تفاهم ادیان*

  توجه فرمایید «به مناسبت دیدار تاریخی آقای پاپ مرجع دینی کاتولیک‌های جهان با آقای سیدعلی سیستانی مرجع دینی بزرگ شیعیان در عراق به بازنشر متن زیر که در کتاب نقدی بر قرائت رسمی از دین آمده اقدام می‌کنیم.» ۱ – فهم یهودیان، مسیحیان و مسلمانان از یکدیگر در گذشته مبتنی برعقاید دینی رایج در میان آنان بوده است. منظور […]

ادامه مطلب

در بارۀ عبادات، گناهان، محرّمات و احکام اجتماعی*

از من پرسیده‌اند که دربارۀ ابدی‌بودن حکم عبادات، که در متن قرآن آمده چون نماز، روزه، ‏انفاق و…، چه می‌گویم؟ آیا آن‌ها هم موقت است؟! پاسخ من این است که توصیه به این ‏عبادات در قرآن جعل قانون نیست، تا ابدی یا غیرابدی باشد. عبادت‌ها هویتی دارند که به هیچ‌وجه در چارچوب قانون و قانون‌گذاری نمی‌گنجند. عبادت کوششی انسانی است برای […]

ادامه مطلب

فقه سیاسی بستر عقلایی خود را از دست داده است (۲)*

۹ – تقریرات گذشته این نظریه را قوّت می‌بخشد که غالب نصوص باب سیاسات در کتاب و سنت ناظر به پرسش‌هایی نیست که ما در عصر حاضر در باب حقوق جزا یا حکومت و مانند آن داریم و به این جهت دلالت آن‌ها به احکام ناظر به عصر حاضر منتفی است. مسئلۀ ما این نیست که آنها هنوز هم برای این عصر امر […]

ادامه مطلب

دموکراسی و دین‌داری*

آزادی سیاسی و دموکراسی برای ملت ایران دو مقولۀ بسیار مهم و سرنوشت‌ساز است و اگر ملت ما در فهم و تحلیل آن‌ها دچار خطا گردد گرفتار سردرگمی‌ها و رنج‌های فراوان خواهد شد. در یک سال اخیر که بحث‌های جدی در باب این دو مقوله مطرح می‌شود خطاهای بزرگی نیز در فهم آنها رخ می‌نماید. عده‌ای آزادی سیاسی را که معنای درست آن […]

ادامه مطلب

فقه سیاسی بستر عقلایی خود را از دست داده است (۱)*

… چنین به‌نظر می رسد که در این باب [سیاسات] بستر عقلایی حرکت فقهی در موارد عمده‌ای مخدوش شده است و اغلب فتاوا و نظریات فقهی باب سیاسات در عصر حاضر توجیه عقلایی ندارد و موّجب تفویت مصالح شرعی و عقلایی مسلمانان می‌شود. شرح این قضیه به اجمال چنین است: بخش عظیمی از فتاوا و نظریات فقهی باب سیاسات مربوط […]

ادامه مطلب
1 2