فایل صوتی https://mohammadmojtahedshabestari.com/upload/audio/Soroush&Feirahi.mp3 در ارتباط با بیانات آقای دکتر عبدالکریم سروش که در گفتار فوق آمده است لازم می‌دانم دربارۀ سه نکته توضیحات مختصری ارائه کنم. 1 – منظور من از «عبور از اعتبار شرعی دانش فقه» این است که در عصر حاضر این باب بر روی فقیهان بسته شده است که در قلمرو معاملات و سیاسات (هر آنچه به […]

با تأثر و تأسف فراوان استاد ارزشمندی را از دست دادیم که با پژوهش‌های رهگشا و سعۀ صدر مثال‌زدنی‌اش، مطالعات دینی و سیاسی دهه‌های اخیر ایران را غنا می‌بخشید و در تکامل فرهنگی جامعۀ ما اثر می‌گذاشت. فقدان این پژوهشگر گرانقدر را به خانواده گرامیشان و همۀ علاقمندان به راه و رسم آن مرحوم تسلیت عرض می‌کنم. محمد مجتهد شبستری […]

بنیان‌گذاران دانش هرمنوتیک جدید از آنجا به مسائل و موضوعات این دانش توجه پیدا کرده‌اند که «زبان انسانی» را یک «پدیدار» دیده‌اند که همواره با ابهامات همراه است و باید با تفسیر (Interpretation) به‌قدر امکان آن ابهام‌ها را برطرف کرد. دربارۀ اینکه این دانش باید چه چیز را دنبال کند و چگونه انجام گیرد نظرهای کاملاً متفاوتی وجود دارد که […]

شیخ نجم‌الدین کبری در کتاب فوائح الجمال و فواتح الجلال این پرسش را طرح می‌کند که «آیا تکلیف در عبادت از خواص ساقط می‌شود؟» سپس وی به این پرسش چنین پاسخ می‌دهد: «بلی! ساقط می‌شود و معنای ساقط شدن این است که واژۀ تکلیف از کلفت یعنی مشقت اخذ شده است، اما خواص خداوند را عبادت می‌کنند بدون مشقت و […]

آن‌کس که در طلب فهمیدن است باید پرسش مطرح کند. حتی شخصی که معتقد است یک چیز یا یک شخص را فهمیده است در صورتی که بخواهد از استواری فهم خود مطمئن گردد تنها از این راه می‌تواند به این هدف برسد که باز بپرسد. بدین ترتیب پرسیدن در آغاز هرگونه هرمنوتیک قراردارد. توانایی طرح پرسش مقدمۀ ضروری هرگونه فهمیدن است و این […]

محمد مجتهد شبستری هرمنوتیک عبارت است از آموزه‌های فهمیدن. فهمیدن چیزی معنایش این است که انسان پاسخ یک پرسش را می‌فهمد. اگر شخص پرسش خود را به‌درستی نشناسد و نفهمد، آنچه وی در مقام فهم دنبال آن است به‌کلی نامفهوم خواهد ماند. هرمنوتیک به این جهت ضرورت دارد که فهمیدن خودبه‌خود حاصل نمی‌شود. 2- در زندگی روزانه ما با بسیاری […]

محمد مجتهد شبستری 1 – معنای بین‌الاذهانی‌بودن زبان در فلسفۀ زبان این است که بنا به تجربۀ ما، اولاً زبان از ساختار ذهنی و فیزیکی انسان یا شبیه آن (هوش مصنوعی) نشأت می‌گیرد و پدید می‌آید. و ثانیاً در قلمرو تلاقی اذهان انسان‌ها وشبیه آن به سبب شباهتی که میان آن‌ها هست به‌گونه‌ای مفهوم می‌شود و تفسیر می‌گردد. 2 – بعضی از […]

محمد مجتهد شبستری «روایت عبارت است از بازنمائی دست کم دو رویداد یا موقعیت در یک گستره زمانی معین که هیچ کدام پیش فرض یا پیامد دیگری نباشد (پیش فرض یا پیامد منطقی یا طبیعی)». «روایت بر پایه فعالیت انسانی یا جهانی انسان گونه معنا دارد»   «جرالد پرینس»(1) 1- در مقاله قرائت نبوی از جهان 15 این مدعای قدیمی […]

عنوان مقالۀ 15 از سلسله مقالات «قرائت نبوی ازجهان» از «قرآن چیست؟» به «خوانش روایی از متن قرآن» تغییر یافته است.

به مناسبت انتشار  دهمین چاپ از کتاب هرمنوتیک، کتاب و سنت دو بخش از دو گفت‌وگو با مجتهد شبستری را که در کتاب نقد بنیادهای فقه و کلام آمده در اینجا بازنشر می‌کنیم. در این گفت‌وگوها مجتهد شبستری توضیح داده که چرا در دهۀ هشتاد به طرح مسائل هرمنوتیک پرداخته است.   گفت‌وگوی اول: از «هرمنوتیک و تفسیر دینی از جهان» […]