قرآن (مُصحف شریف) یک متن تاریخی است، نه یک متن ماوراء‌الطبیعی! کلام نبوی در نگاهی دیگر ۱. دو سال از نشر نخستین مقاله قرائت نبوی از جهان در فصلنامه مدرسه، می‌گذرد. اکنون ضروری می‌بینم مدعای اول آن مقاله را با در نظر گرفتن پاره‌ای نکات مهم که در نقد آن خوانده‌ام بار دیگر صورت‌بندی کنم. کوشش من این است که ابهام‌های موجود […]

قرائت نبوی از جهان (۷)   می‎توانیم لُبّ‎‎لباب موضوعات متعددی را که برای توضیح نظریۀ «کلام نبوی» در مقالات یکم تا پنجم از سلسله مقالات «قرائت نبوی از جهان» آورده‎ام در چند مطلب اساسی زیر خلاصه کنیم: ۱. منظور از «کلام» که در آن مقالات امکان نسبت آن به خدا نفی و امکان نسبت آن به پیامبر اسلام پذیرفته می‎شود […]

من المؤمنینَ رجالٌ صدقوا ماعهدوا الله علیهِ (قرآن/ احزاب، آیه ۲۳) درگذشت مرجع عالیقدر دینی آیت‌الله منتظری غمی آمیخته با حسرت بر جان من نشاند. غم من از آن است که خود را شریک غم‌های طولانی او برای حفظ کرامت و شرافت انسان می‌یابم و حسرتم از آن است که مرد بزرگی را از دست داده‌ایم که مادر روزگار به […]

ایمان‌   ایمان‌، واژه کلیدی‌ دین‌ اسلام‌ که‌ خود و مشتقات‌ آن‌ در صدها آیه‌ از قرآن‌ مجید تکرار شده‌ است‌. گرچه‌ مفهوم‌ ایمان‌ مستقیماً در قرآن‌ توضیح‌ داده‌ نشده‌، ولى‌ درباره موضوعات‌ عمده‌ و اساسى‌ مربوط به‌ آن‌ مطالب‌ زیادی‌ در این‌ کتاب‌ آسمانى‌ آمده‌ است‌. موضوعات‌ عمده‌ و اساسى‌ مربوط به‌ ایمان‌ در قرآن‌ را مى‌توان‌ چنین‌ برشمرد: […]

توحید در علم کلام اسلامی  در تاریخ علم کلام اصطلاح «توحید» در ۴ معنای متفاوت به کار رفته است. این تصور که منظور از توحید در علم کلام تنها موضوع «یکتایی و بی‌همانندی» خداوند (توحید به معنای اخص) است، درست نیست. در مؤلفات بسیاری از متکلمان، توحید عنوان همۀ مباحث مربوط به ضرورت خداشناسی و راههای عقلانی و غیرعقلانی آن […]

نویسندگان کیفر خواست دادگاه مضحک، تلخ، تأسف بار و فاقد اعتبار دو روز قبل که با هدف جُرم‌سازی علیه عدّه‌ای از رجال سیاسی شریف این کشور تهیّه دیده در کنار آسمان و ریسمان بر هم بافتن‌های متعدد، از سفر یورگن هابرماس فیلسوف نامدار آلمانی به ایران نیز سخن به میان آورده‌اند و پای افرادی را به میان کشیده‌اند و چنین […]

از من خواسته‌اید دربارۀ انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ نظرم را با شما در میان گذارم، خواست شما عزیزان را اجابت می‌کنم و با آرزوی کامیابی شما در کوشش‌های ارزشمندتان توجه شما را به نکات زیر جلب می‌نمایم: ۱- منطق «تحریم انتخابات» در کشور ما شکست‌خورده است و از این طریق به هدفهای سیاسی مطلوب نمی‌توان دست یافت. ۲- کشور […]

بیش از بیست سال است که راه تفکر و زندگی من از راه قاریان رسمی اسلام در این کشور جدا شده است. من ده سال پیش در کتاب «نقدی بر قرائت رسمی از دین» نارسائیهای منطقی و فلسفی و عواقب زیانبار اجتماعی و سیاسی این قرائت رسمی را با صراحت بیان کرده‌ام. از همان تاریخ طرفداران خشونت پیشه این قرائت […]

دو خبرگزاری فارس و ایرنا در روز سه شنبه ۸۷/۱۲/۶ و روزنامه دولتی ایران در روز چهارشنبه ۸۷/۱۲/۷ ادعا کرده است که سخنرانی اینجانب در دانشگاه صنعتی اصفهان شامل موارد و مطالب زیر است: – نفی عصمت پیامبر و اهل بیت – راه یافتن اوهام در قرآن و پیامبر – نفی علم پیامبر و امامان – نسبت دروغ‌پردازی به ایشان […]

تخریب نظریات به جای نقد نظریات چند سال پیش که شاهد آزادی نسبی مطبوعات بودیم وقتی نظر یا نظریه‌ای جدید در باب دین منتشر می‌شد حتی منسوبان به مراکز قدرت سیاسی برای مقابله با آن حداقل در اوّلین مرحلۀ از در نقد وارد می‌شدند. اما امروزه که از آن آزادی نسبی هم خبری نیست نه تنها آن منسوبان به جای […]