محمد مجتهد شبستری ۱ – معنای بین‌الاذهانی‌بودن زبان در فلسفۀ زبان این است که بنا به تجربۀ ما، اولاً زبان از ساختار ذهنی و فیزیکی انسان یا شبیه آن (هوش مصنوعی) نشأت می‌گیرد و پدید می‌آید. و ثانیاً در قلمرو تلاقی اذهان انسان‌ها وشبیه آن به سبب شباهتی که میان آن‌ها هست به‌گونه‌ای مفهوم می‌شود و تفسیر می‌گردد. ۲ – بعضی از […]

محمد مجتهد شبستری «روایت عبارت است از بازنمائی دست کم دو رویداد یا موقعیت در یک گستره زمانی معین که هیچ کدام پیش فرض یا پیامد دیگری نباشد (پیش فرض یا پیامد منطقی یا طبیعی)». «روایت بر پایه فعالیت انسانی یا جهانی انسان گونه معنا دارد»   «جرالد پرینس»(۱) ۱- در مقاله قرائت نبوی از جهان ۱۵ این مدعای قدیمی […]

عنوان مقالۀ ۱۵ از سلسله مقالات «قرائت نبوی ازجهان» از «قرآن چیست؟» به «خوانش روایی از متن قرآن» تغییر یافته است.

به مناسبت انتشار  دهمین چاپ از کتاب هرمنوتیک، کتاب و سنت دو بخش از دو گفت‌وگو با مجتهد شبستری را که در کتاب نقد بنیادهای فقه و کلام آمده در اینجا بازنشر می‌کنیم. در این گفت‌وگوها مجتهد شبستری توضیح داده که چرا در دهۀ هشتاد به طرح مسائل هرمنوتیک پرداخته است.   گفت‌وگوی اول: از «هرمنوتیک و تفسیر دینی از جهان» […]

چاپ دهم کتاب هرمنوتیک، کتاب و سنت نوشتۀ محمد مجتهد شبستری توسط انتشارات «رایزن» منتشر شد.

محمد مجتهد شبستری در یک گفت‌وگوی مجازی که چندی پیش به اهتمام «حلقۀ دیدگاه نو» دربارۀ «فقه، روشنفکری دینی و مسئلۀ ایران» برگزار گردید دو تن از اساتید حاضر در آن گفت‌وگو مخالفت صاحب این قلم با مفهوم تکلیف (وجوب) را در عبادات که در کتاب نقد بنیان‌های فقه و کلام آورده‌ام مورد انتقاد قرار داده‌اند و آن را نادرست […]

روح انسان فقط می‌تواند چیزی را بفهمد که خود آفریده است. (دیلتای) محمد مجتهد شبستری الف) چند روز پیش در اینترنت به گفتگویی برخوردم که در آن مقالۀ «چگونه مبانی کلامی و فقهی فرو ریخته اند» (نوشته صاحب این قلم**) مورد نقد یکی از مراجع حوزه علمیه قم قرار گرفته است (۱). در آن گفتگو مدعاهای متعددی آمده که نظر […]

در قرآن کریم آمده است: «وَإِذَا سَأَلَک عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِ‌یبٌ أُجِیبُ دَعْوَهَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیَسْتَجِیبُوا لِی وَلْیُؤْمِنُوا بِی لَعَلَّهُمْ یَرْ‌شُدُونَ» (بقره: ۱۸۶).‏ به مناسبت شب‌های قدر، که برای مسلمانان بیش از هرچیز با مفهوم دعا در ارتباط است، ‏می‌خواهم دربارۀ معنای دعا در قرآن صحبت کنم. در جامعۀ ما، اوضاع و احوال سیاسی و ‏اجتماعی سبب شده تا عدۀ زیادی از هر […]

۱. در مقالۀ پیشین گفتم این مدعای مشهور که خداوند دین نازل کرده است مبنای قرآنی ندارد. در این مقال می‌خواهم دربارۀ مدعای مشهور دیگر یعنی انزال کتاب از سوی خدا سخن بگویم. این مدعا بدون تردید مبنای قرآنی دارد. در بیش از ۲۵ آیۀ قرآن تعبیر «انزال کتاب» و یا «تنزیل کتاب» از سوی خدا به کار رفته است. […]

محمد مجتهد شبستری ۱- در دو مقالۀ کوتاه پیشین (۱) نوشته‌ام که این «پیش فهم» یا «پیش فرض» که قرآن و حدیث حاوی نظام‌های ثابت سیاسی، اجتماعی و… می‌باشند و فقه سیاسی ناشی از آن، برای جهان اسلام بن بست‌های خطرناکی به وجود آورده است. گفته‌ام تنها راه خروج از آن‌ بن بست ها به رسمیت شناختن اعلامیۀ جهانی حقوق […]